Insulina to hormon naturalnie uwalniany przez trzustkę do krwiobiegu. Jej głównym zadaniem jest „otwieranie drzwi” komórkom naszego organizmu, aby mogły one przyjąć glukozę z krwi i przekształcić ją w niezbędną energię. Gdy mechanizm ten zawodzi, konieczne staje się podawanie insuliny z zewnątrz.
Cukrzyca typu 1 a typu 2
Choć insulinę stosuje się w obu przypadkach, jej rola jest nieco inna:
W typie 1 - Trzustka nie produkuje insuliny w ogóle, dlatego podawanie jej w formie zastrzyków jest leczeniem pierwszego rzutu.
W typie 2 - Trzustka działa, ale organizm wykształcił oporność na insulinę. W tym przypadku insulina jest zazwyczaj traktowana jako ostatnia linia obrony, gdy inne metody zawiodą.
Rodzaje insuliny i sposób podawania
Insulinę podaje się jako zastrzyk podskórny (najczęściej w brzuch lub ramię) za pomocą strzykawki lub specjalnego pena. Wyróżniamy cztery główne kategorie:
Szybkodziałająca i regularna: To tzw. insuliny doposiłkowe. Przyjmuje się je tuż przed jedzeniem, aby pokryć wzrost poziomu cukru po posiłku. Ważna zasada: jeśli pomijasz posiłek, pomijasz też dawkę tej insuliny.
O pośrednim czasie działania oraz długodziałająca: Są to insuliny bazowe, które zapewniają stały poziom hormonu w organizmie przez 8 do 24 godzin.
O czym warto pamiętać?
Skutki uboczne: Najczęstszym ryzykiem jest hipoglikemia (zbyt niski poziom cukru we krwi), która może prowadzić do dreszczy, a nawet utraty przytomności. Często obserwowanym efektem jest również przyrost masy ciała.
Dawkowanie insuliny jest kwestią bardzo indywidualną i zależy od diety oraz stylu życia pacjenta, dlatego zawsze powinno być ściśle monitorowane poprzez regularne pomiary glukozy we krwi.
Jaki jest czas działania insuliny?
Czas działania insuliny zależy od jej konkretnego rodzaju, co bezpośrednio wiąże się z jej rolą w organizmie jako insuliny posiłkowej lub bazowej.
Insuliny szybkodziałające (np o substancji czynnej aspart, lizpro) działają najkrócej, a ich całkowity czas działania wynosi od 3 do 5 godzin.
Insuliny zwykłe (regularne) charakteryzują się czasem działania wynoszącym od 5 do 8 godzin.
Insuliny o pośrednim czasie działania - czas trwania ich efektu jest znacznie dłuższy i wynosi od 8 do 12 godzin.
Insuliny długodziałające (np. glargine, detemir) - zapewniają najdłuższy czas działania, który wynosi od 18 aż do 24 godzin.
Jak długo insulina jest aktywna?
Zadaniem insuliny jest naśladowanie naturalnej pracy trzustki, dlatego czas, przez jaki pozostaje aktywna w organizmie, ściśle zależy od rodzaju. Jeśli mówimy o aktywności insuliny, rozpoczyna się ona w krótkim czasie po podaniu, przy czym istnieją takie preparaty, które szczyt swojego działania osiągają bardzo szybko – już po 30 minutach. Krótko działające insuliny, (szybkodziałające i zwykłe) są przyjmowane bezpośrednio przed jedzeniem, aby w porę zareagować na przypływ glukozy z posiłku. Natomiast preparaty o przedłużonym działaniu (pośrednie i długodziałające) funkcjonują jako insulina bazowa, która powoli uwalnia się do organizmu, stabilizując poziom glukozy, aktywne są przez całą dobę.
